TP Hà Nội, Hồ Chí Minh có thể áp dụng quy chuẩn khí thải cho xe máy từ 2027

Bắt đầu từ ngày 1/7/2027, hai thành phố lớn nhất cả nước là Hà Nội và TP HCM sẽ chính thức triển khai kiểm định khí thải đối với xe môtô, xe gắn máy đang lưu hành. Đây là một trong những bước đi mạnh mẽ nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí đô thị và hướng tới phát triển giao thông bền vững.

Lộ trình thực hiện

Theo kế hoạch điều chỉnh mới nhất, lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải được phân kỳ như sau:

• Từ ngày 1/7/2027: áp dụng tại Hà Nội và TP HCM.

• Từ 1/7/2028: mở rộng thêm các đô thị lớn khác như Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế.

• Từ 1/7/2030: áp dụng trên phạm vi toàn quốc.

Việc lùi thời gian triển khai 6 tháng so với dự thảo trước nhằm tạo điều kiện cho các địa phương hoàn thiện cơ sở hạ tầng, hệ thống kiểm định và đào tạo nguồn nhân lực phù hợp. Theo tính toán, phải mất tối thiểu hai năm để xây dựng đủ các đơn vị kiểm định đáp ứng được lượng xe máy khổng lồ hiện nay.

Phân cấp khí thải theo năm sản xuất

Dự thảo mới đề xuất phân cấp mức khí thải thành bốn nhóm dựa theo năm sản xuất, nhằm phù hợp với tình trạng kỹ thuật của từng loại xe:

Đối với xe môtô:

• Sản xuất trước năm 2008: Mức 1 (thấp nhất)

• Sản xuất từ 2008–2016: Mức 2

• Sản xuất từ 2017–30/6/2026: Mức 3

• Sản xuất từ 1/7/2026 trở đi: Mức 4 (cao nhất)

Đối với xe gắn máy:

• Sản xuất trước 2016: Mức 1

• Sản xuất từ 2017–30/6/2027: Mức 2

• Sản xuất từ 1/7/2027 trở đi: Mức 4

Các mức khí thải này được xác định dựa trên hai chỉ tiêu chính: Cacbon Monoxit (CO) và Hydrocarbon (HC). Ví dụ, mức 1 áp dụng cho động cơ 4 kỳ có giới hạn CO là 4,5% thể tích và HC là 1.500 ppm.

Yêu cầu riêng đối với Hà Nội và TP HCM

Đặc biệt, kể từ ngày 1/1/2030, chỉ những xe môtô và xe gắn máy đáp ứng từ mức 2 trở lên mới được phép lưu hành trong khu vực nội thành của Hà Nội và TP HCM. Đây là một trong những biện pháp mạnh nhằm giảm thiểu ô nhiễm không khí tại hai đô thị vốn có mật độ giao thông dày đặc và chất lượng không khí thường xuyên ở mức kém.

Phản hồi và lo ngại

Một số ý kiến cho rằng việc quy định mức khí thải theo năm sản xuất có thể chưa phản ánh đúng thực trạng phát thải của từng chiếc xe, bởi yếu tố sử dụng, bảo dưỡng và điều kiện vận hành cũng ảnh hưởng lớn. Do đó, một số người đề xuất nên áp dụng chung một mức khí thải tiêu chuẩn cho tất cả xe máy, thay vì phân nhóm theo năm.

Ngoài ra, việc xây dựng hệ thống kiểm định, tổ chức tuyên truyền cho người dân và hỗ trợ các hộ có thu nhập thấp trong việc bảo trì hoặc thay thế xe cũ cũng là những thách thức lớn cần được tính toán kỹ lưỡng.

Hướng tới một môi trường trong lành hơn

Dù còn nhiều ý kiến trái chiều, nhưng việc kiểm soát khí thải xe máy là xu hướng tất yếu để cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Nếu được thực hiện bài bản và có sự đồng thuận cao từ người dân, chính sách này sẽ góp phần không nhỏ vào công cuộc giảm ô nhiễm và hiện đại hóa hạ tầng giao thông tại Việt Nam.